Βρεφική Ψυχική Υγεία

baby-300x95

Η Βρεφική Ψυχική Υγεία (ΒΨΥ) σχετίζεται με την “αναπτυσόμενη ικανότητα του βρέφους και του νηπίου (μέχρι και την ηλικία των 3 χρόνων) να βιώνει, να εκφράζει και να ρυθμίζει τα αισθήματά του· να διαμορφώνει στενές και ασφαλείς σχέσεις· και να εξερευνά το περιβάλλον του και να μαθαίνει από αυτό.” Κι αυτά όλα στα πλαίσια ενός περιβάλλοντος φροντίδας, που περιλαμβάνει την οικογένεια, την κοινότητα και το πολιτιστικό παράδειγμα (1).

Η SOPHROSYNA σκοπεύει στην ανάπτυξη της επίγνωσης της κοινότητας σχετικά με την κρισιμότητα της βρεφικής και νηπιακής ηλικίας για την συναισθηματική, φυσική και ψυχική υγεία. Προσφέρουμε επιμορφωτικά σεμινάρια για την κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη των πρώτων 3 χρόνων της ζωής του παιδιού, καθώς και εργαστήρια γονεϊκότητας για την ανάπτυξη της ανατροφής και την ισχυροποίηση της σχέσης γονέα-βρέφους. Η σημασία της σχέσης μητέρας-βρέφους είναι καθολικά αναγνωρισμένη σαν κρίσιμη για τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού. Γι’ αυτό και στην SOPHROSYNA πιστεύουμε ότι είναι πολύ σημαντικό να εξετάζουμε τις εγκυμονούσες γυναίκες για πιθανές διαταραχές διάθεσης και να προσφέρουμε θεραπεία σέ όσες νέες μητέρες υποφέρουν από μία διαταραχή διάθεσης, όπως η κατάθλιψη ή το άγχος. Στην περίπτωση που μια μαμά υποφέρει από μια τέτοια διαταραχή, τότε ο ρόλος του πατέρα είναι ακόμη πιο κρίσιμος στην ανάπτυξη του νηπίου του, γιατί το νήπιο έχει ανάγκη να αναπτύξει μια σχέση ανατροφής με έναν πρωτεύοντα πάροχο φροντίδας.

Η έρευνα δείχνει ότι τρεις παράγοντες είναι κρίσιμοι για ένα νήπιο στα πρώτα τρία χρόνια της ζωής του:

Ανάπτυξη εγκεφάλου
Με το να εξασφαλίσουμε στα μωρά την ανάπτυξη μια ακέραιης εγκεφαλικής δομής, τα στηρίζουμε για όλη τους την ζωή στις θεμελιώδεις λειτουργίες της μάθησης και της παραγωγικής κοινωνικής συμμετοχής. Η παρουσία ενός αξιόπιστου ανατροφέα, που είναι ευαίσθητος και ανταποκρίνεται στις ανάγκες του μωρού, είναι η βάση για έναν ασφαλή δεσμό που θα επιτρέψει στο βρέφος να εξερευνήσει και να γνωρίσει τον κόσμο του χωρίς stress. Γι’αυτό είναι τόσο σημαντικό να ασχοληθούν τα ζευγάρια κατά την εγκυμοσύνη και οι νέοι γονείς με τη προετοιμασία του γονεϊκού ρόλου, ασχέτως αν έχουν ή όχι ιστορικό διαταραχών διάθεσης.

Σώμα και Υγεία
Βρέφη και νήπια ανταποκρίνονται στο τοξικό stress μιας αποδιοργανωμένης σχέσης γονέα-νηπίου. Το τοξικό stress σχετίζεται με αρνητική γονεϊκή συμπεριφορά, όπως η φτωχή επικοινωνία (φωνές), εγκατάλειψη ή ενδοοικογενειακή βία. Το βρεφικό ορμονικό stress κατά την έξαρσή του μπορεί να βλάψει την εγκεφαλική και φυσική ανάπτυξή του. Σαν αποτέλεσμα έχουμε ένα βρέφος σε σύγχυση, ανήμπορο να διδαχθεί πότε ο εγκέφαλός του και το κορμί του δρουν αυτοκαταστροφικά. Η μόνη θεραπεία στο τοξικό stress είναι η στοργή και η προστασία που ένας δοτικός ανατροφέας μπορεί να του προσφέρει. Μητέρες και πατέρες που βιώνουν μια διαταραχή διάθεσης είναι ανήμποροι να προσφέρουν μια τέτοια φροντίδα στο βρέφος τους. Γι’ αυτό η θεραπεία των γονέων με κατάθλιψη ή άλλες σοβαρές ψυχικές διαταραχές είναι καίριας σημασίας.

Συμπεριφορἀ και Σχέσεις
Ο ασφαλής δεσμός είναι το πιο σημαντικό στοιχείο της κοινωνικής λειτουργίας. Τα παιδιά χρειάζονται σχέσεις με διαθέσιμους, ευαίσθητους και ανταποκρινόμενους ανατροφείς, ώστε να αποκτήσουν αυτοκυριαρχία, κοινωνικότητα, ικανότητα αντιμετώπισης προβλημάτων και δημιουργικότητα. Αυτά είναι οι βάσεις για συναισθηματική, κοινωνική και οικονομική ευημερία. Βρέφη και νήπια με διερρηγμένες τις σχέσεις τους με τους ανατροφείς τους, είναι ανήμπορα να ευδοκιμήσουν συναισθηματικά και το πιθανώτερο να αναπτύξουν προβληματικές συμπεριφορές σε μεγαλύτερη ηλικία και σαν έφηβοι. Η δουλειά με όλην την οικογένεια είναι σημαντική για να επιτύχουμε υγιείς σχέσεις και να χτίσουμε σχέσεις αμοιβαίου σεβασμού και στοργής.

Η SOPHROSYNA υποστηρίζει την κοινωνική, συναισθηματική και γνωσιακή ευημερία των βρεφών και των έως 3 ετών νηπίων, μέσω της ψυχοεκπαίδευσης και των εργαστηρίων για γονείς, ώστε να σταθούν ικανοί να οικοδομήσουν ασφαλείς και σταθερές σχέσεις με τα παιδιά τους.


Βιβλιογραφία

  1. Osofsky, J.D. & Thomas, K. (2012). What is Infant Mental Health? Zero to Three (J), v33 n2 p9
  2. Australian Association of Infant Mental Health Inc. http://www.aaimhi.org/
  3. World Association of Infant Mental Health http://www.waimh.org/